Edrychwch ar ein rhestr o gyrsiau israddedig i weld yr hyn sydd gennym i'w gynnig

WGU Logo
WGU ten years

Gweinidog Addysg yn cyfarfod â sêr prosiect telesgop mwya’r byd ym Mhrifysgol Glyndwr Llanelwy

Minister visit st asaph welsh with pic

6 Rhagfyr 2012

Heddiw (Dydd Iau 6ed o Ragfyr 2012), bydd y Gweinidog Addysg a Sgiliau Leighton Andrews yn cyfarfod â pheirianwyr ym Mhrifysgol Glyndŵr Llanelwy sy’n gweithio ar brosiect €5m gyda’r nod o helpu’r ddynolryw i weld o fewn milieiliad i’r ‘Glec Fawr’.

Mae tîm o 15 peiriannydd ym Mhrifysgol Glyndŵr Llanelwy, sy’n gartref i Ganolfan Genedlaethol y DU ar gyfer Arwynebau Tra Manwl, yn gloywi saith drych prototeip ar gyfer Telesgop Eithriadol Fawr Ewrop yr Arsyllfa Ddeheuol Ewropeaidd (E-ELT). Yn mesur 39m, y telesgop gorffenedig fydd y telesgop optegol a nera-is-goch mwyaf yn y byd a fydd yn cael ei adeiladu yn Cerro Armazones yn Chile yn 2023.

Mae tîm Prifysgol Glyndŵr wedi bod yn gyfrifol am newid sylweddol mewn technoleg sy’n goresgyn anfanteision dulliau gloywi traddodiadol wrth fàs-gynhyrchu lensiau a drychau optegol arbenigol. Mae’r manylder angenrheidiol ar y drychau diamedr 39m yn cyfateb i amrywiad o 4mm dros y pellter rhwng Llundain ac Efrog Newydd. 

Bydd angen 931 o ddrychau ar y telesgop gorffenedig, ac un set o 133 drych sbâr, a bydd Mr Andrews yn clywed gan yr Is-Ganghellor yr Athro Michael Scott sut mae Prifysgol Glyndŵr yn benderfynol o ddyfynbrisio i ddod â’r gweithgynhyrchu’r drychau i ogledd-ddwyrain Cymru. 

Gallai’r prosiect greu dros 60 o swyddi a chyfrannu €150m i’r economi leol. Yn ôl y ffigyrau diweddaraf oedd ar gael, mae gan sector Optoelectroneg Cymru dderbyniadau gwerthiant o bron i £1 biliwn ac yn cyflogi dros 5,000 o bobl ac er gwaetha’r dirwasgiad byd-eang cyfredol, mae’r derbyniad o dechnolegau opto-electronig a ffotonig ar fin tyfu’n gyflym.

Bydd yr E-ELT yn mynd i’r afael â heriau gwyddonol mwyaf yr oes sydd ohoni, ac yn anelu am nifer o lwyddiannau cyntaf nodedig, gan gynnwys olrhain planedau tebyg i’r Ddaear o amgylch sêr eraill yn y “parthau trigiadwy” ble gallai bywyd fodoli – un o Realau Sanctaidd seryddiaeth arsylwadol fodern. Bydd hefyd yn perfformio “archeoleg serol” mewn galaethau gerllaw, yn ogystal â gwneud cyfraniadau sylfaenol i gosmoleg trwy fesur nodweddion y sêr a’r galaethau cyntaf a chwilota i natur mater tywyll ac ynni tywyll.

Meddai’r Gweinidog Addysg a Sgiliau Leighton Andrew: “Mae rhagoriaeth mewn gwyddoniaeth ac elwa arni er budd Cymru gyfan yn ganolog i’r uchelgeisiau a nodwyd gennym yn ein Rhaglen Lywodraethu. Mae’n wych gweld gwaith ymchwil a datblygu arloesol mewn maes gwyddonol mor gyfareddol yn cael ei wneud ym Mhrifysgol Glyndŵr.”

Mae Prifysgol Glyndŵr yn gweithio gydag ystod eang o bartneriaid prifysgol gan gynnwys Prifysgol Caergrawnt, Prifysgol Dechnegol Talaith Mosgo (Bauman) a Phrifysgol Arizona; partneriaid masnachol yn cynnwys Sharp, Gweithgynhyrchydd Gwydr Optegol Lytkaririno, Tata Steel a darparwr cyfrifaduron a gliniaduron mwya’r byd a’r sefydliadau AB Coleg Glannau Dyfrdwy a Choleg Iâl.

Meddai’r Athro Michael Scott, Is-Ganghellor Prifysgol Glyndŵr: “Ystyrir Prifysgol Glyndŵr yn rhyngwladol fel chwaraewr blaenllaw yn y sector optoelectroneg fel y dengys ein gwaith ar y prosiect E-ELT. Mae ein hymroddiad, fel arfer, i ffyniant economaidd gogledd-ddwyrain Cymru a’n nod yw troi gogledd-ddwyrain Cymru yn ganolfan y DU ar gyfer y diwydiant cynyddol yma.

“Yn sgil ein perthynas waith agos gyda cholegau AB lleol a’r perthnasau rhyngwladol sy’n cael eu meithrin yn Llanelwy, rydym yn benderfynol o ehangu mynediad a chreu cyfleoedd i bobl leol ragori ar lwyfan fyd-eang.”

Yn ogystal, bydd y Gweinidog yn ymweld â Chanolfan Ddeor OpTIC sy’n darparu cymorth busnes a chyfleusterau technegol i helpu i esgor ar a thyfu mentrau uwch-dechnoleg. Mae’r ganolfan yn atodi’r rhain gyda’i gwaith ymchwil ei hun, gwasanaeth deillio technoleg a chyrsiau addysgol, ac hyd yn hyn mae wedi creu – yn uniongyrchol neu’n anuniongyrchol – dros 800 o swyddi uwch-dechnoleg yng Ngogledd Cymru.

Bydd Mr Andrews hefyd yn cyfarfod â chynrychiolwyr o’r Ganolfan Ymchwil Ynni Heulol (CSER), sy’n ymgymryd ag ymchwil sylfaenol i ddefnyddiau ffotofoltäeg (PV) ac ymchwil gynhwysol i brosesau diwydiannol ar gyfer gweithgynhyrchu a datblygu PV. Y nod yw y bydd PV heulol ar ffurf haenau tenau y gellir eu glynu ar ffenesti yn y pen draw yn hytrach na’r paneli mawr presennol.

Top