Edrychwch ar ein rhestr o gyrsiau israddedig i weld yr hyn sydd gennym i'w gynnig

WGU Logo
WGU ten years

Ysgrifennydd Gwladol Cymru Peter Hain yn ymweld â chanolfan ymchwil Prifysgol i delesgop mwya’r byd

Heddiw bydd Ysgrifennydd Gwladol Cymru Peter Hain yn ymweld â chanolfan ymchwil Prifysgol Glyndŵr i weld y prosiect i ddatblygu prototeip drych optegol ar gyfer telesgop mwya’r byd. 

Mae ymchwilwyr wedi’u lleoli yn Llanelwy wrthi yn adeiladu saith prototeip drych optegol ar gyfer Telesgop Eithriadol Fawr Ewrop (E-ELT), dan gytundeb gwerth €5m (£4.5m) gan y Corff Ewropeaidd ar gyfer Ymchwil Seryddol yn Hemisffer y De (ESO).

Bydd yr E_ELT gwerth €1 biliwn yn 30 gwaith mwy sensitif na thelesgopau optegol presennol gyda diamedr o 42m pan fydd yn cael ei lansio, yn 2018 yn ôl yr amcangyfrif diweddaraf.

Bydd “llygad” y telesgop yn unig bron i hanner hyd cae pêl-droed ac yn casglu 30 gwaith mwy o olau na’r telesgopau optegol mwyaf sydd ar waith heddiw ac yn gweld pum gwaith mwy o fanylder. Ar ôl ei gwblhau, hwn fydd y telesgop optegol mwyaf yn y byd.

Gan ddefnyddio ei arbenigedd rhyngwladol flaenllaw mewn opto-electroneg, mae Prifysgol Glyndŵr yn adeiladu’r saith drych prototeip hecsagonol, bob un yn 1.5m o ran maint.  

Mae’r gwaith yn rhan o gydweithrediad rhwng Prifysgol Glyndŵr, Coleg Prifysgol Llundain a Phrifysgol Cranfield.

Bydd cyflenwi’r prosiect prototeip yn llwyddiannus yn caniatáu’r Brifysgol i gystadlu am y cytundeb Ewropeaidd gwerth miliynau o bunnau terfynol i adeiladu pob un o ddrychau cylchrannog y telesgop.

Byddai hyn yn gweld hyd at 1148 mwy o ddrychau hecsagonol yn cael eu cynhyrchu yng ngogledd Cymru, gan sicrhau safle’r ardal wrth galon y diwydiant opteg rhyngwladol – gan ddod â channoedd o swyddi posibl tra medrus gyda chyflogau uchel i ogledd Cymru. 

Yn y ganolfan, bydd yr Ysgrifennydd Gwladol yn cael golwg ar y drych prototeip hecsagonol 1.5m, yr offer gloywi a thŵr profi a ddefnyddir i gael gwared ag unrhyw amrywiadau arwyneb hyd at o fewn un-tair-milfed o drwch blewyn. 

Meddai Peter Hain: “Mae’n wych gweld y fath ymchwil o ddosbarth rhyngwladol yn cael ei gynnal gan Brifysgol Glyndŵr yng ngogledd Cymru. Bydd arloesedd a chyfranogiad mewn prosiectau megis Telesgop Eithriadol Fawr Ewrop yn helpu i osod Cymru wrth galon yr economi fyd-eang ac Ewropeaidd, yn ogystal â thrawsnewid diwydiant yng ngogledd Cymru ei hun.”  

Meddai’r Athro Michael Scott, Is-Ganghellor Prifysgol Glyndŵr University: “Rwyf yn eithriadol o falch fod ymchwilwyr electroneg rhyngwladol flaenllaw y Brifysgol yn chwarae rhan mor allweddol mewn prosiect o arwyddocâd byd-eang anferthol.

“Mae safon y gwaith, cywreinrwydd a’r manwl gywirdeb wrth gynhyrchu’r drychau yn eithaf syfrdanol, ond yn gwbl angenrheidiol. Bydd Telesgop Eithriadol Fawr Ewrop yn chwyldroi seryddiaeth mewn ffordd nad ydym wedi ei weld ers dros 400 mlynedd.

“Ar adeg pan fo dyfodol economi’r DU yn dal i fod yn ansicr, mae gan y Brifysgol y potensial i roi hwb anferth i’r economi leol a rhanbarthol yma yng ngogledd Cymru yn sgîl y prosiect telesgop,” ychwanegodd.

Mae’r prototeip E-ELT yn cael ei arwain gan yr Athro David Walker, athro ymchwil i Brifysgol Glyndŵr a’r UCL, ac yn cynnwys consortiwm o gwmnïau sydd yn arbenigwyr yn eu maes, gan gynnwys Qioptiq, TNO, Zeeko a Brashear L3-Communications.

Top