GDPR Cookie Consent by Free Privacy Policy

Edrychwch ar ein cyrsiau bywiog ar gyfer mynediad mis Medi 2020.

WGU Logo
WGU ten years
Gwaith Ieuenctid – Yr Atebi’r‘Epidemig’ Troseddau Cyllyll?

Gwaith Ieuenctid – Yr Atebi’r‘Epidemig’ Troseddau Cyllyll?

Ar hyn o bryd mae penawdau’r cyfryngau i’w gweld yn ddyddiol am yr ‘Epidemig’ Troseddau Cyllyll sydd yn digwydd ymysg pobl ifanc yn y DU. Mae ffigurau’r Swyddfa Ystadegau Gwladol yn dangos bod achosion o drywannu angeuol ymysg yr uchaf erioed ers dechrau cadw cofnodion yn 1946 (BBC, 2019). Mae’r un adroddiad yma yn dangos cynnydd o 45% yn nifer y dioddefwyr 16-24 mlwydd oed, a hefyd bod y rhan fwyaf o’r bobl dan amheuaeth yn wrywod 16-24 mlwydd oed. Mae’r ystadegau hefyd yn nodi bod 25% o’r holl ddioddefwyr yn ddynion 18-24 mlwydd oed a bod 25% o ddioddefwyr yn ddu – y gyfran uchaf ers dechrau casglu’r data yn 1997. 

Mae’r ystadegau ac adroddiadau’r cyfryngau yn codi cwestiynau diddorol ar gyfer gweithwyr ieuenctid, yn enwedig o ystyried bod llawer ohonynt yn gweithio gyda phobl ifanc yn yr ystod oedran sydd fwyaf tebygol o fod yn ddioddefwyr a’r rhai sydd yn cyflawni troseddau cyllyll. Felly, mae gweithwyr ieuenctid mewn safle unigryw i weithio gyda phobl ifanc ar y materion yma,  a bod o gymorth i’w datrys. Nid yw’r awgrym mai gwaith ieuenctid efallai yw un o’r atebion posib wedi mynd heb sylw; yn enwegdig pan fo toriadau i wasanaethau ieucenctid a lleihad yn nifer swyddogion yr heddlu wedi eu rhestru fel yr achos (The Guardian, 2019). Tra bo rhai yn gweld hyn fel peth cadarnhaol ar gyfer gwaith ieuenctid fel proffesiwn, gyda’r posibilrwydd o arian ychwanegol (ac felly prosiectau ieuenctgid a swyddi ar gyfer gweithwyr ieuenctid), rhaid bod yn wyliadwrus iawn yma. 

Yn gyntaf, un o egwyddorion creiddiol gwaith ieuenctid yw’r ymrwymiad i Gyfiawnder Cymdeithasosl; creu cymdeithas sydd yn deg, cyfartal a chyfiawn i bawb. Mae hyn yn golygu herio gorthrym a gwahaniaethu y mae rhai grwpiau yn ei wynebu. Felly, ni ddylid ddrafftio gweithwyr ieuenctid i mewn fel yr ateb, mae cyfrifoldeb yma i herio’r amodau cymdeithasol, gwleidyddol ac economaidd sydd yn gwneud i bobl ifanc, yn enwedig dynion ifanc du, deimlonad ydynt yn ddiogel yn eu cymunedau, ymuno â gangiau, cario cyllyll a throi at drosedd treisgar. Dylai gweithwyr ieuenctid weithio gyda phobl ifanc i sicrhau bod eu profiadau o orthrwm yn cael eu clywed gan y bobl hynny sydd yn gyfrifol am benderfyniadau polisi, ond hefyd dylent weithio i rymuso pobl ifanc fel eu bod hwythau yn teimlo eu bod yn perthyn, a’u bod yn gallu creu newid a bod yn rhan o’r broses benderfynu yn eu cymunedau lleol. 

Yn ail, mae defnyddio gweithwyr ieuenctid fel ymateb wedi'i dargedu at achosion o drosedd cyllyll yn ddatrysiad tymor-byr sydd yn categoreiddio gwaith ieuenctid ymhellach fel meddyginiaeth holliachaol i’r panig moesol sydd ohoni. Yn hytrach, dylai gwaith ieuenctid gael ei werthfawrogi am fod yn ddarpariaeth gyffredinol, ar gael i bob person ifanc, ar eu telerau hwy, gan gefnogi pobl ifanc gyda’r materion sydd o bwys iddyn nhw. Drwy fuddsoddiad hirdymor mewn gwaith ieuenctid, ble mae modd adeiladu perthnasau ystyrlon a chadarnhaol mewn mannau diogel a ble mae pobl ifanc yn cael eu gwerthfawrogi fel rhan o’r gymuned, gall y gwaith addysgol ddigwydd.  

Mae newidiadau positif yn cymryd amser a buddsoddiad, ac nid yw agenda cyni y Llywodraeth wedi golygu bod gwaith ieuenctid wedi derbyn  yn un o’r rhain.  Gyda thoriadau arwyddocaol i Wasanaethau Ieuenctid a chyfleoedd ar gyfer pobl ifanc a adroddwyd gan (Unison, 2016) <https://www.unison.org.uk/content/uploads/2016/08/23996.pdf>,  dylai’r ‘epidemig’ cyfredol fod fawr o syndod; mae trais yn tyfu i fod yn symptom o genhedlaeth o bobl ifanc sydd ar hyn o bryd yn teimlo eu bod wedi eu hynysu, eu gosod ar y cyrion, heb unrhyw un yn clywed eu llais. Rhaid wrth drafodaeth bellach felly ynglŷn ag ai gwaith ieuenctid yw’r ateb i bobl ifanc yn defnyddio cyllyll, neu a yw’n un darn mewn jig-so mawr. 


Ynglŷn â’r Awdur

Hayley Douglas

Hayley Douglas

Mae Hayley Douglas yn Ddarlithydd Gwaith Ieuenctid a Chymuned. Ar hyn o bryd mae'n dysgu ar raglenni BA (Anrh) Gwaith Ieuenctid a Chymuned (JNC).

Top