Frank Bowling a Dennis de Caires: Paentiadau


28 Chwefror - 19 Mai 2012

 

Gallwch weld y lluniau o’r Agoriad Arddangosfa yn ein horiel ar-lein.

 

Mae'r testun canlynol yn dod o pamphlett gynhyrchwyd i gyd-fynd â'r arddangosfa:

 

Mae yna sawl ffactor sy’n gwneud arddangosfa o waith y ddau artist yma yn arbennig o rymus, ond mae’n debyg mai’r peth mwyaf arwyddocaol sydd gan Frank Bowling a Dennis de Caires yn gytûn yw eu hymroddiad parhaus i, a’u mwynhad o, y weithred o baentio. Graddiodd y ddau o Goleg Celf Brenhinol Llundain ac mae’r ddau wedi bod yn paentio ers iddynt adael Ysgol Baentio’r coleg; hanner cant a phum mlynedd ar hugain yn ôl yn eu tro.  

 

Ganed Bowling a de Caires yn Gaiana (Gaiana Brydeinig gynt), y naill yn Bartica (tref fechan ble mae Afonydd Cuyuni a Mazaruni yn cydlifo ag Afon Essequibo) a’r llall yn Georgetown (y brifddinas sydd wedi’i lleoli ar Afon Demerara). Mae’r ffaith seml hon wedi cael effaith ddiffiniol ar eu bywydau fel artistiaid, a’u cyfeillgarwch wedi’i seilio, mi dybiaf, ar eu cyd-ddealltwriaeth o gyfyng gyngor symud o’r Byd Newydd i’r Hen Fyd, a’r heriau emosiynol, deallusol a diwylliannol cymhleth a ddaw yn sgil hynny.   

 

Nid yw’n syndod eu bod yn rhannu’r un brwdfrydedd dros hanes paentio a bod y ddau yn fyfyrwyr brwd o gelfyddyd Gorllewin Ewrop a’i datblygiadau diweddarach yn ysgol Americanaidd yr Ugeinfed Ganrif. Yn fwy rhyfeddol, o bosibl, yw eu hoffter o baentiadau Prydeinig (mae’r ddau wrth eu boddau â gwaith Gainsborough, er enghraifft) a chredant mai natur egsotig lliwiau Ewropeaidd sydd wedi ysbrydoli eu gwaith yn y gorffennol.

 

Mae’r awdur Gaianaidd Wilson Harris yn faen prawf pwysig i’r ddau baentiwr ac mae darllen The Palace of The Peacock, er enghraifft, yn rhoi mewnwelediad i’r modd y mae’r Gaianwyr yn archwilio iaith ei hun er mwyn cael gwell dealltwriaeth o realiti er mwyn diffinio eu profiad yn well. Ymddengys i mi fod yma gyffelybiaeth â’r ddau baentiwr sydd wedi’u cyfareddu gan, ac yn obsesedig â, dod o hyd i gyfatebiaeth weledol. Mae’n amheus gen i y byddai’r un o’r ddau yn dymuno gwneud unrhyw honiad mawr yn hyn o beth, ond teimlaf ei bod yn amlwg yn yr arddangosfa hon fod y materion pwysig hynny – sy’n hanfodol i baentio – yn ymwneud â lliw, ffurf ac iaith sydd wedi meddiannu artistiaid am ganrifoedd, yn cael eu hymgymryd yma. A hynny mewn ffyrdd sy’n ein galluogi i weld potensial a phosibiliadau newydd yn sgil y weithred o baentio.     

 

Aeth ugain mlynedd heibio ers i Frank Bowling a Dennis de Caires gyd-arddangos eu gwaith mewn arddangosfa uchelgeisiol ym 1989 yng Nghanolfan Umana Yana yn Georgetown a drefnwyd ar y cyd gan y Cyngor Prydeinig a Gweinyddiaeth Chwaraeon a Diwylliant Gaiana. Mae’r arddangosfa newydd hon yng Nghymru yn rhoi cyfle i ni ailastudio a dathlu eu gwaith unwaith yn rhagor.

 

Estelle Thompson


Frank Bowling  www.frankbowling.com 
Dennis de Caires      www.dennisdecaires.com
Overlay 1
 
Overlay 2
 
Overlay 3
 
Overlay 4
 
Overlay 5
 
Dennis de Caires   Blue Whole 2008-11   Oil on Panel
 
Dennis de Caires   RGB Check   Oil on Panel